Владата на унгарскиот премиер Петер Маѓар, кој го победи Виктор Орбан со убедлива разлика на изборите пред помалку од шест месеци, истражува поранешни функционери обвинети за корупција и злоупотреба на службената должност.
Во своето прво интервју за глобалната новинска организација Асошиетед прес откако ја презеде власта, изјави дека се во тек напори за враќање на имотот за кој се тврди дека е злоупотребен за време на неговиот претходник, но дека неговиот притисок за одговорност мора да го следи владеењето на правото што владата на Орбан често го прекршувала.
„Очигледно, унгарскиот народ сака да види резултати во повикувањето на функционерите на одговорност, нивното казнување и враќањето на украдениот имот“, рече Маѓар, зборувајќи од својата канцеларија во Будимпешта.
Унгарските власти истражуваат можна корупција за кредитот доделен на Македонија
Тој рече дека за време на владеењето на Орбан, Унгарците доживеале дека „прекрасна земја која имаше одличен настап кога се приклучи на ЕУ во 2004 година, стана една од најсиромашните и најкорумпираните членки на Европа“.
Унгарската проевропска централно-десничарска партија Тиса ја победи крајнодесничарската партија Фидес на Орбан во април, со што заврши неговото 16-годишно владеење. Владеењето на Орбан е восхитувано од глобалната националистичка десница поради неговиот антагонистички пристап кон ЕУ и неговиот цврст став кон имиграцијата и „либералниот мејнстрим“, објавува агенцијата АП.
Самопрогласената „нелиберална демократија“ на Орбан го демонтираше системот на контрола и рамнотежа и ги збогати тајкуните блиски до властите со тоа што им доделуваше профитабилни државни договори финансирани од ЕУ. Поради загриженоста за корупција и демократско уназадување, во 2021 година Унијата почна да блокира неколку милијарди евра средства наменети за Унгарија.
Пред изборите, Маѓар вети дека ќе ги изведе пред лицето на правдата одговорните за претходните злоупотреби и ќе ги врати злоупотребените јавни средства под водство на Орбан. Неодамнешните анкети покажуваат дека големо мнозинство гласачи очекуваат тој да го одржи тоа ветување.
СДСМ бара домашното обвинителство да отвори истрага за унгарскиот кредит
Унгарската влада ја основа Канцеларијата за национално враќање и заштита на средства, која има истражни и обвинителски овластувања за гонење случаи на злоупотреба на јавни средства. Маѓар ја нарече канцеларијата „супер-орган“ бидејќи може да ги ангажира полицијата, обвинителите и националните даночни власти, така што не мора да бидат потребни години за да се открие комплициран случај на корупција.
Маѓар: „Чувствувам нетрпение“
Унгарија, исто така, поднесе барање за членство во Европското јавно обвинителство, кое истражува злосторства поврзани со фондовите на ЕУ, по долгогодишното одбивање на Орбан да учествува.
Денес, гувернерот на централната банка под Орбан, Ѓерѓ Матолчи, беше уапсен под сомнение за проневера и други злоупотреби како највисок функционер вклучен во кривичните постапки досега. Иако неколку други поранешни функционери се приведени под сомнение за кривични дела поврзани со корупција, Маѓар призна дека постои притисок за побрзи резултати.
„Чувствувам нетрпение. Но, сите мора да разберат дека сакаме да изградиме држава заснована на владеењето на правото, демократска земја, земја што е хармонизирана со ЕУ и основните права, а тоа бара време“, рече Маѓар.
Тој додаде дека се обидува да им објасни на луѓето дека не станува збор за највозбудливите 10 минути во филмовите за мафија и криминал, туку за средината и крајот на заплетот.
Брзите реформи за справување со корупцијата и зголемување на независноста на судството помогнаа да се обезбеди објавата на ЕУ дека ќе ослободи 16,4 милијарди евра за Унгарија, кои беа замрзнати под Орбан.
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, ќе ја посети Будимпешта во петок по повод 70-годишнината од унгарската револуција против Советскиот Сојуз во 1956 година, што е уште еден знак дека ситуацијата околу до неодамна многу затегнатите односи со ЕУ се менува.
Но, зближувањето со ЕУ не ги избриша разликите во ставовите за миграцијата.
Маѓар рече дека неговата администрација ќе ги задржи политиките за имиграција и азил од времето на Орбан, вклучително и следење на мигрантите кои нерегуларно влегле преку јужната граница од Србија. Оградите од бодликава жица по должината на границата што Орбан ги постави во 2015 година за да ги спречи мигрантите и барателите на азил да влезат, исто така, ќе останат.
Унгарија веќе изгуби една милијарда евра поради таа казна…
Во 2024 година, Европскиот суд на правдата ја казни Унгарија со 200 милиони евра, плус 1 милион евра дневно, за непочитување на пресудата од 2020 година за нејзините практики за азил и протерување.
Маѓар рече дека, откако е донесена таа пресуда, во ЕУ се појавила сосема поинаква политичка клима во врска со имиграцијата и дека Унгарија веќе изгубила милијарда евра поради таа казна, изразувајќи мислење дека тоа не е правилно.
Тој рече дека очекува договор со кој ќе се укинат казните до крајот на годината и го поврза спорот со преговорите за следниот седумгодишен буџет на ЕУ, за кој е потребно едногласно одобрување од сите земји-членки.
„Не верувам дека може да има заеднички буџет на ЕУ додека не се реши тој проблем“, рече тој.
Маѓар, исто така, се обиде да ги поправи односите со соседна Украина, бидејќи Орбан постојано ја блокираше помошта за Киев и ги запре санкциите на ЕУ против Русија, додека одржуваше срдечни односи со рускиот претседател Владимир Путин.
За разлика од Орбан, унгарската влада изрази солидарност со Украина и ја етикетираше Русија како закана за националната безбедност. Но, тој го задржа барањето на Унгарија Украина да го заштити правото на своето унгарско етничко малцинство да се образува на својот мајчин јазик.
Иако владата на Орбан не успеа да обезбеди таква промена, украинскиот парламент минатата недела ги прошири правата за образование на мајчин јазик, по неколку недели билатерални консултации.
Пристапот мора да се базира на заслуги
Маѓар го нарече усвојувањето на тој закон шанса да се отвори ново поглавје во украинско-унгарските односи, кои, како што рече, биле многу ладни со години.
Сепак, тој се спротивставува на забрзаниот влез на Украина во ЕУ, за кој се залагаат нејзиниот претседател Володимир Зеленски и бројни лидери на ЕУ, наведувајќи дека пристапувањето мора да се базира на заслуги и дека не верува дека која било земја во војна може да се приклучи на блокот.
Бугарија одбива да учествува во новата помош за Украина од 70 милијарди евра
Тој оцени дека брзото ставање на една земја како потенцијална членка го поткопува кредибилитетот на ЕУ.
Во самата Унгарија, тој предложи буџетот за 2027 година да ги комбинира намалувањата на даноците за оние со пониски приходи со нов данок за богатите, повторувајќи ги неговите критики кон економските политики на Орбан, за кои рече дека ја делат Унгарија на две групи „богати луѓе, олигарси и нивните кругови, а потоа и сите други“.
Владата очекува годишниот данок од еден процент на нето богатство над една милијарда форинти (3,1 милиони долари) да достигне околу 15.000 луѓе и да собере 200 милијарди форинти (617 милиони долари) за да помогне во финансирањето на даночните олеснувања за околу два милиони луѓе со пониски приходи. Стапката би се зголемила на 1,5 проценти за богатство над 100 милијарди форинти (308 милиони долари).
Владата, исто така, сака да го удвои детскиот додаток, чија основна стапка е околу 37 долари месечно за семејство со едно дете и е непроменета од 2008 година. Минималната пензија, исто така, ќе се зголеми повеќе од четири пати, од околу 88 долари, што Унгарците го нарекоа нехуман, на околу 370 долари.
„Тоа не ме прави социјалист, тоа не ме прави левичар. Тоа се нарекува човечност. Тоа се нарекува социјална правда“, рече Маѓар.
