Средбата меѓу министрите за надворешни работи на Северна Македонија и Бугарија, Тимчо Муцунски и Велислава Петрова-Чамова во Софија, заврши без договор за суштинските прашања поврзани со европската интеграција на Македонија. Двете страни оценија дека разговорите биле конструктивни и се одвивале во позитивна атмосфера, но разликите во ставовите остануваат значителни.
Муцунски по средбата изјави дека не е решено ниту едно суштинско прашање, но дека е постигната согласност дијалогот да продолжи во наредниот период. Тој нагласи дека меѓу двете земји постои високо ниво на недоверба, особено во однос на предвидливоста на процесот на пристапување кон Европската Унија.
„Денешната средба беше конструктивна и, според мене, се одвиваше во позитивен дух. Морам, сепак, да бидам целосно отворен и јасен – не решивме ниту едно суштинско прашање. Позициите сè уште ни се многу оддалечени“, порача Муцунски.
Тој посочи дека недовербата од македонска страна произлегува и од досегашното искуство во преговорите, во кои, како што рече, по исполнувањето на едно билатерално барање се појавувало ново. Според него, потребно е да се обезбеди предвидливост на процесот и да се спречи билатералните прашања да станат пречка во текот на европската интеграција.
Муцунски повтори дека прашањата поврзани со македонскиот јазик, идентитет, историја и култура не треба да го оптоваруваат европскиот пат на земјата. Тој нагласи дека дијалогот е неопходен за да се дојде до решение, но дека самото одржување разговори не гарантира надминување на разликите.
Една од темите на средбата бил и Акцискиот план за малцинствата. Двајцата министри се согласиле разговорите за ова прашање да продолжат во наредниот период, заедно со дијалогот за другите отворени теми од билатералните односи.
Бугарската министерка Петрова-Чамова по средбата порача дека Софија ја поддржува европската перспектива на Северна Македонија, но дека очекува исполнување на обврските утврдени со европскиот компромис од 2022 година. Меѓу нив се и уставните измени со кои Бугарите треба да бидат внесени во македонскиот Устав.
Според неа, условите за напредок на Македонија кон ЕУ остануваат исти и нема нови барања надвор од договорената рамка. Таа нагласи дека исполнувањето на преземените обврски е клучно за продолжување на пристапниот процес.
„Најдобрата гаранција за Северна Македонија е исполнувањето на обврските од 2022 година“, порача Петрова-Чамова, посочувајќи дека европскиот процес се заснова на утврдени правила и критериуми и дека ниту една земја членка не може однапред да гарантира каков било следен чекор.
Средбата во Софија се одржа на маргините на меѓународната министерска конференција за Коридорот 8, по иницијатива на македонската страна и во контекст на напорите за обновување на политичкиот дијалог. Претходно, претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, му укажала на премиерот Христијан Мицкоски дека е потребно да се разговара со бугарската страна за да се отвори можност за напредок во евроинтеграциите.
Во Софија Муцунски се сретна и со еврокомесарката за проширување Марта Кос. На разговорите биле опфатени билатералните односи со Бугарија, реформската агенда и можностите Европската Унија да придонесе за надминување на застојот во процесот на пристапување.
Бугарските медиуми ја истакнаа пораката на Петрова-Чамова дека Софија нема да отстапи од договорените услови од 2022 година, додека изјавите на Муцунски ги пренесоа како потврда дека двете страни и натаму имаат суштински разлики, и покрај договорот за продолжување на дијалогот.
