Канадската поетеса, есеистка и преведувачка Ен Карсон е добитничка на Нобеловата награда за литература за 2026 година. Шведската академија ја награди 76-годишната авторка за нејзиниот смел и иновативен книжевен опус, во кој преку креативен дијалог со класичната традиција создава нови форми во современата литература.
Карсон е позната по необичниот стил во кој ги комбинира поезијата, прозата, дијалогот и преводот, често поврзувајќи ги античките митови со современите теми и искуства. Нејзиното творештво ги надминува традиционалните жанровски граници и опфаќа поезија, есеи, книжевна критика, преводи на антички дела и драмски текстови.
Веста за наградата ја затекнала во Исланд, каде што живее дел од годината. Првично не одговарала на телефонските повици од претставниците на Шведската академија, бидејќи, како што објаснила, вообичаено го исклучува телефонот кога ѝ ѕвони. По убедување од сопругот, сепак, се јавила и ја дознала веста.
Нејзината прва реакција била во препознатлив, духовит стил. „Лудо, мислам дека сите се луди“, рекла Карсон во разговор со исландскиот јавен радиодифузер РУВ, коментирајќи ја одлуката да ѝ биде доделено едно од највисоките светски книжевни признанија.
На прашањето дали наградата ќе го промени нејзиниот живот, таа одговорила дека можеби највидливата промена ќе биде налепница на кориците на нејзините книги.
Едно од нејзините најпознати дела е „Autobiography of Red“ („Автобиографија на црвеното“), роман во стихови од 1998 година, инспириран од античкиот грчки мит за Герион. Во него Карсон ги преработува класичните мотиви преку современ книжевен израз, истражувајќи ги љубовта, желбата, идентитетот и загубата.
Нејзиното творештво е силно поврзано со античката грчка литература, чиј јазик и традиција ги проучувала во текот на академската кариера. Карсон предавала класични студии на повеќе универзитети во Северна Америка, меѓу кои „Мекгил“ и „Принстон“, а нејзините преводи на античките автори се ценети и како самостојни книжевни дела.
Во 2025 година ја доби и наградата на Националниот круг на книжевни критичари во САД за поетската збирка „Wrong Norma“. Во текот на кариерата има освоено повеќе значајни книжевни признанија, меѓу кои и наградата „Т. С. Елиот“.
Карсон е родена во Торонто, Канада, а од 2022 година има и исландско државјанство. Во 2024 година јавно соопшти дека ѝ била дијагностицирана Паркинсонова болест.
Нобеловата награда за литература носи паричен износ од 12 милиони шведски круни, односно околу 1,2 милиони американски долари. Со ова признание, Карсон се приклучува на групата автори чие творештво оставило значаен белег во светската литература.
