Иако мнозинството граѓани ја сметаат земјата за безбедно место за живеење, високите трошоци, проблемите со платите и недостигот од перспективи остануваат главни причини за незадоволство. Кај младите во Западен Балкан желбата за заминување е уште поизразена.
Повеќе од една четвртина од граѓаните на Македонија размислуваат за преселување во странство, а дел од нив веќе имаат конкретни планови или преземаат чекори за заминување. Економската несигурност, високите трошоци за живот и ограничените можности за подобра иднина остануваат меѓу најголемите грижи на населението, покажуваат резултатите од истражувањето „SecuriMeter 2026“ на Советот за регионална соработка (RCC).
Според истражувањето, 26,1 процент од испитаниците во Македонија имаат одредена намера да се иселат. Кај 14,2 проценти станува збор за неодреден план, 6,2 проценти веќе имаат разработена намера, додека 5,7 проценти преземаат конкретни активности за преселување во друга земја. Од друга страна, 68,1 процент велат дека не планираат да ја напуштат државата.
Иако македонскиот процент е под регионалниот просек од 29,3 проценти, загрижува фактот што дел од граѓаните веќе не се само на ниво на размислување, туку почнале да прават конкретни планови за заминување. Според уделот на оние кои преземаат чекори за иселување, Македонија е меѓу земјите со повисоки вредности во регионот.
Младите сè потешко ја гледаат иднината во регионот
Особено изразена е желбата за заминување кај младите. На регионално ниво, 58,1 процент од младите на возраст од 18 до 24 години размислуваат да живеат или работат во странство. Речиси тројца од десет, односно 28,7 проценти, веќе имаат конкретен план или преземаат чекори за заминување.
Овие податоци не значат дека сите ќе се иселат, но укажуваат на сериозен проблем – голем дел од младите ја разгледуваат можноста својата иднина да ја градат надвор од земјите во кои се родени и образувани.
За Македонија, депопулацијата и иселувањето се меѓу најсериозните општествени проблеми. Дури 80,1 процент од испитаниците ги посочиле како причина за загриженост. Пред нив се само трошоците за живот и инфлацијата, кои ги загрижуваат 93,8 проценти, и состојбата со работните места и платите, наведена од 81,7 процент.
Високите цени и недоволните приходи се гледаат и преку финансиската способност на домаќинствата да се справат со непланирани ситуации. Само 31,7 процент од испитаниците можат да покријат неочекуван трошок од 1.000 евра без да се задолжат или да побараат помош од други лица.
Тоа покажува дека финансиската ранливост не е само прашање на личното чувство на граѓаните, туку и на нивната реална можност да се справат со ненадејни трошоци. Кога значителен дел од домаќинствата немаат финансиска резерва, секој поголем непланиран расход може да стане сериозен товар.
Европската Унија останува најпосакувана дестинација
За оние кои размислуваат да заминат од Македонија, најпосакувана дестинација се земјите членки на Европската Унија. Нив ги избрале 52,4 проценти од потенцијалните иселеници.
Швајцарија е на второто место со 18,8 проценти, додека 16,5 проценти би се преселиле во САД, Канада или Австралија. Само мал дел од испитаниците би избрале друга земја од Западен Балкан.
Оваа определба покажува дека граѓаните, кога размислуваат за заминување, најчесто бараат можности надвор од регионот. Притоа, не станува збор само за избор на дестинација, туку и за очекувања за подобри услови за работа, повисоки приходи и поголема сигурност.
Граѓаните се чувствуваат безбедно, но тоа не е доволно
Истражувањето покажува дека Македонија има подобри резултати од регионалниот просек кога станува збор за чувството на безбедност. Дека земјата е безбедно место за живеење сметаат 62 проценти од испитаниците, наспроти 56,6 проценти на ниво на Западен Балкан.
Позитивна оценка за безбедноста на регионот дале 55,3 проценти од граѓаните, додека регионалниот просек изнесува 48,7 проценти. Лично чувство на безбедност пријавиле 70 проценти од испитаниците во Македонија, што е над просекот од 63,6 проценти.
Воедно, 37,7 проценти се загрижени од можноста за војна во државата, што е најнизок удел во споредба со другите земји од Западен Балкан.
Но, овие резултати го отвораат и прашањето што значи безбедноста ако граѓаните и натаму не гледаат доволно можности за пристоен живот. Чувството дека земјата е безбедна не ги отстранува проблемите со ниските приходи, скапите основни производи и неизвесноста околу работното место. Напротив, податоците покажуваат дека економските и социјалните услови остануваат пресудни за тоа дали граѓаните ја гледаат својата иднина во Македонија.
Истражувањето „SecuriMeter 2026“ е спроведено од Советот за регионална соработка од 1 до 17 септември годинава, преку непосредни интервјуа со 6.003 полнолетни испитаници во шесте земји од Западен Балкан, меѓу кои и 1.000 во Македонија.









