Организацијата на прославата по повод 35 години од независноста, каде како главна ѕвезда настапи светскиот диџеј Дејвид Гета, ја чинеше државата 5,5 милиони евра, обезбедени доминантно преку Државна лотарија.
И додека извршната власт уверува дека државната каса останала недопрена, опозициските партии СДСМ и Левица отворија дебата околу легитимноста и транспарентноста на целиот процес на распределба на парите. Пресметките што ги презентираше владината портпаролка Марија Митева на денешната прес конференција во Клубот на пратеници покажуваат дека вкупниот буџет за 35-годишната прослава изнесуваат точно 5.530.000 евра (или околу 340 милиони денари).
Како главен извор на средства со 300 милиони денари се јавува Државна лотарија на Македонија, која ги отстапила парите од својата нераспределена добивка за 2024 година, додека преостанатите 40 милиони денари биле обезбедени како донации од приватни компании.
Оперативната реализација на настаните и припаднала на фирмата „Стардаст ДООЕЛ“, која на пазарот дејствува преку брендот „Авалон Интернешнл Букинг“, во сопственост на Бобан Милошески.
Легалната заднина на парите и институционалните тврдења
На заедничкиот настап пред медиумите на 10 септември 2026 година, директорот на Државна лотарија, Александар Климовски, и портпаролката Митева ја образложија правната основа, категорично тврдејќи дека не станува збор за трошење буџетски пари.
„За реализацијата на настаните за прославата на 35 години независност на државата не се потрошени буџетски средста, трошокот за овие настани не ги чини граѓаните и ова е лесно проверлива информација“, рече Митева.
Според нивното толкување, Лотаријата функционира како засебен правен ентитет, каде Владата има улога на акционер, а не на директен менаџер на буџетот. Парите биле доделени преку Законот за спонзорства и донации, со што се заобиколил Законот за јавни набавки.
Директорот на Државната лотарија, Александар Климовски дополнително појасни дека, иако немале законска обврска, тие формирале комисија и распишале јавен повик на 4 мај со цел поголема отвореност. На повикот се пријавил само еден понудувач – „Стардаст ДООЕЛ“ – по што бил потпишан договор за реализација согласно одлуката од 167. владина седница.
„Државна лотарија е посебен правен субјект. Владата е основач и таа е Собрание на акционери или единствен акционер и еден од врховните органи. Компанијата има двостепен систем на управување, со надзорен и управен одбор. Станува збор за средства од 300 милиони денари кои беа компаниски пари, нераспределена добивка. Компанијата е издвоена од Владата. Сè додека се во компанијата, тие се корпоративни пари“, рече Климовски.
Претставниците на власта го бранеа проектот како исклучително успешен, потенцирајќи дека дури 95% од програмата била наменета за промоција на домашната уметничка и театарска сцена. Сакајќи да направат дистинкција од претходното владеење, Митева ги потсети медиумите на судскиот процес против поранешниот вицепремиер Артан Груби и екс-директорот на Лотарија, Перпарим Бајрами, за наводна штета од 8,2 милиони евра кои „исчезнале без трага“.
Партиски обвинувања за корупција
Од друга страна, пратеничката од Левица, Јована Мојсоска, упати жестоки критики, карактеризирајќи ја финансиската шема како манипулација со парите на граѓаните. Мојсоска се повика на истражување на медиумот ПорталИкс, според кое Државна лотарија уште во февруари исплатила над 1,8 милиони денари на истата фирма „Стардас ДООЕЛ“ основана од Миа Милошеска – само два месеци пред компанијата да победи како единствен кандидат на јавниот повик.
Опозициската партија побара итни одговори за критериумите по кои Лотаријата ги дели парите, повлекувајќи паралели со минати скандали со инфлуенсери и здруженија, и инсистира на целосен увид во договорот за Дејвид Гета и трошоците за целиот празничен караван.
На истражувањето на ПорталХ се осврна и лидерот на СДСМ, Венко Филипче.
„Само неколку месеци претходно таа иста компанија добила пари од Државна лотарија за други активности, но никој не знае за кои и какви. Па може ли некој да каже дека нема сомнеж во оваа работа“,
Според Филипче, спорна е и постапката преку која бил избран организаторот на настанот. Тој тврди дека „Лотарија“ распишала јавен повик, а не класична тендерска постапка. На ваков начин, смета, можно е да имало прекршување на Законот за спонзорства. Праша зошто во постапката биле поканети само домашни компании, а не и странски, како и врз основа на кои критериуми била избрана компанијата што го организирала настанот.
Дополнително, рече Филипче, спорна е евалуацијата на целата постапка која била направена од комисија составена од надворешни членови. Според лидерот на СДСМ, не се знае кои се луѓето што ја сочинувале таа комисија, ниту врз основа на кои критериуми е доделена обаа набавка на компанијата што го организирала настанот.
Организирањето на прославата на 35 години од незавиноста на државата која чини над пет милиони евра ја нарече „голема проневера на пари“.
„Прво лагата на премиерот, што веќе не е чудо, секој ден се разобличува по една негова лага, парктично арамискиот концепт на владеење на оваа власт, а тоа е како што изјави дека за оваа прослава не бил потрошен ниту денар народни пари. И веднаш потоа поради тоа што не можат да се кријат лагите премногу долго време, можете да лажете за да дојдете на власт, можете на почетокот на мандатот да лажете за да останете на власт, меѓутоа тоа не можете да го правите вечно поради тоа што граѓаните се свесни и не се наивни и трпат од лошите политики на оваа власт, одлуката на Владата излезе на виделина“, изјави Филипче.
