Кои се најдобрите земји за живеење во 2026 година? Новото глобално рангирање во кое Македонија воопшто не е ниту рангирана, открива и некои изненадувачки наоди. „Номад Капиталист“, консултантска фирма која им помага на претприемачите и инвеститорите да се преселат во странство, да добијат престој и државјанство и да планираат даночни стратегии, штотуку го објави своето прво издание на Индексот за животен стил на Номад за 2026 година.
За разлика од традиционалните рангирања на најдобрите места за живеење, кои често нагласуваат среќа, прифатливост или квалитет на живот, овој индекс пошироко го разгледува она што ја прави дестинацијата привлечна за некој што размислува да се пресели во странство, објаснува Хатија Гелбахиани. Таа е директорка за производи во „Номад Капиталист“.
„Повеќето рангирања на најдобрите места за живеење ги оценуваат животите на луѓето кои веќе живеат таму. Нашето рангирање проценува што всушност може да добие лицето што се сели од една земја во друга, па затоа даноците и законскиот пат до престој сочинуваат 40 проценти од вкупниот резултат, заедно со природната средина, безбедноста и квалитетот на животот“, рече Гелбахиани. „Тоа покажува што е изгубено кога ќе се сведе на еден резултат. Постојат пет различни победници во пет категории.“
Како Номад Капиталист ги рангираше најдобрите места за живеење
За да ги создаде рангирањата, Номад Капиталист оцени 63 дестинации во пет еднакво пондерирани категории. Тоа се природата и климата, даноците, живеењето и пристапот, безбедноста и слободата и квалитетот на животот и инфраструктурата. Секоја категорија придонесува со 20 проценти во вкупниот резултат.
Истражувањето се базира на податоци од организации и бази на податоци. Вклучувајќи ја Светската здравствена организација, Глобалниот индекс на мир, IQAir, Индексот на еко-ефикасност на Универзитетот Јеил, Numbeo и Ookla Speedtest, како и сопственото истражување на Номад Капиталист за даноците, индексот на пасоши и индексот на слобода. Истражувачите ги претворија податоците од различни извори во оценки на скала од 100 поени. Потоа ги пресметаа просекот од петте категории за да го утврдат конечниот ранг.
63-те дестинации беа избрани врз основа на места што се привлечни за публиката на Номад Капиталист. Иако ова е првото издание на Индексот на животен стил, тоа е продолжение на проектот Индекс на плажи, кој рангираше 35 крајбрежни дестинации во 2019, 2021 и 2024 година.
„Ја проширивме листата на 63 дестинации бидејќи местата за кои нашата публика најчесто прашува, како што се Монако, Швајцарија, Обединетите Арапски Емирати и Сингапур, никогаш не се појавиле на листа базирана на плажи“, вели Гелбахиани.
Новиот извештај, исто така, одразува промена во приоритетите. Додека претходниот Индекс на плажи ставаше поголем акцент на природната убавина, новиот Индекс на животен стил на Номад Капиталист подеднакво ги вреднува практичните фактори, како што се даноците и можноста за добивање дозвола за престој.
Зошто Монако, Андора и ОАЕ се најдобри места за живеење
Кои дестинации се на врвот на листата? Монако го зазема првото место, веднаш пред Андора и Обединетите Арапски Емирати. Европските дестинации доминираат на врвот на рангирањето, а Малта, Португалија и Кипар исто така ги сочинуваат првите шест. САД, од друга страна, се наоѓаат на изненадувачки ниско 54-то место од 63 дестинации.
Монако
Иако Монако е прв во генералниот пласман, разликите меѓу најдобрите дестинации се исклучително мали. Монако, Андора и ОАЕ се одделени само со 0,74 поени, што ги прави практично изедначени.
„Монако води по квалитет на живот (100 поени), Андора по безбедност и слобода (96), а ОАЕ по даноци (96). Разликата од само 0,74 поени ги опфаќа сите три дестинации, па изборот зависи од тоа дали сакате најдобра инфраструктура, избалансирана понуда без сериозни слабости или најниско даночно оптоварување“, вели Гелбахиани.
Монако, мало кнежевство на Француската ривиера, освои вкупно 73,89 поени. Ова во голема мера се должеше на највисокиот резултат за квалитет на живот и инфраструктура. Тоа е единствената категорија во целиот индекс каде што дестинацијата доби максимални 100 поени. Монако, исто така, постигнува исклучително добри резултати во категориите за безбедност и даноци, но е рангирана значително пониско во однос на природната средина и можностите за престој.
Андора
Андора, сместена во Пиринеите помеѓу Франција и Шпанија, се најде на второто место со 73,68 поени, многу блиско второ место по Монако. Нејзини најголеми предности се безбедноста и слободата, каде што постигна 96 поени. Ги победи другите високо ценети европски дестинации, вклучувајќи ги Швајцарија и Лихтенштајн.
За разлика од Монако, кој во голема мера се потпира на својот исклучително висок резултат за квалитет на живот, Андора постигнува добри резултати во неколку различни категории.
ОАЕ
ОАЕ се наоѓа на третото место со 73,15 поени, благодарение на исклучително поволната даночна средина. Без данок на личен доход, стапка на корпоративен данок од 9%, предмет на соодветни прагови и ослободувања, и широка мрежа на меѓународни даночни договори, ОАЕ нуди значајни финансиски предности за оние кои ги исполнуваат условите за престој.
Сепак, овие највисоко рангирани дестинации не се нужно лесни места за преселба. Според Гелбахиани, ОАЕ нуди 10-годишна Златна виза преку одредени инвестициски програми. Тие вклучуваат инвестиции во недвижнини со почетна вредност од приближно 545.000 долари.
Андора нуди престој со инвестирање од најмалку 1 милион евра во имот во земјата. Во Монако, апликациите за престој обично бараат значителен депозит во локална банка.
Овие разлики истакнуваат еден од клучните наоди на извештајот: не постои единствена идеална дестинација за секого. Најдобриот избор зависи од личните приоритети, финансиските можности и практичните аспекти на воспоставување живот во странство.
Најдобри места по данок, безбедност, клима и квалитет на живот
Едно од најинтересните откритија на Индексот за номадски начин на живот од 2026 година е дека ниту една дестинација не доминира во сите пет категории. Всушност, секоја категорија има различен победник.
Панама е рангирана на прво место во категоријата природна средина и клима, со резултат од 73,6 поени. Според индикаторите што се користат во индексот, централноамериканската земја има корист од чист воздух и релативно ниска долгорочна изложеност на екстремни временски услови.
Сепак, и покрај нејзините природни предности и високиот резултат во категоријата даноци, кој е 83 поени, Панама заврши веднаш надвор од првите 10 дестинации, на 11-то место во целина.
„Панама е спротивност на другите дестинации. Таа е прва во категоријата природна средина и клима, но е само 11-та во целина бидејќи нејзиниот резултат за квалитет на живот е само 40,6 поени“, вели Гелбахиани.
ОАЕ го зазема првото место во категоријата даноци, со резултат од 96. Поволниот даночен режим, отсуството на данок на личен доход и мрежата на договори за двојно оданочување ги прават особено привлечни за претприемачите и инвеститорите.
Малта е прва во категоријата престој и пристап, со резултат од 95. Медитеранската островска нација има висок резултат за пасош, повеќекратни патишта за престој и релативно лесен пат до државјанство во споредба со дестинациите што бараат значително подолги периоди на престој.
Извештајот наведува пет достапни патишта за престој и рок од пет години за натурализација, иако точните услови зависат од индивидуалниот случај.
ОАЕ нуди најлош воздух
Андора има највисок резултат за безбедност и слобода, со 96 поени, пред Швајцарија со 92,7 и Лихтенштајн со 92,1. Овој резултат помага да се објасни зошто малото европско кнежевство е на второто место во целина, и покрај релативно лошиот рејтинг за престој.
Монако, пак, доминира во категоријата квалитет на живот и инфраструктура, со максимален резултат од 100. Оваа категорија вклучува индикатори како што се очекуваниот животен век, интернет конекцијата, трошоците за живот и пошироките индикатори за квалитетот на животот.
Оцената на Монако е особено интересна бидејќи нејзината оценка за природната средина и климата е само 44,6 поени, под просекот на индексот.
Резултатите, исто така, откриваат некои впечатливи компромиси. И покрај тоа што се на третото место во генералниот пласман, ОАЕ имаат најлош квалитет на воздух од сите оценети дестинации.
„Фактот дека ОАЕ се на третото место и покрај тоа што имаат најлош квалитет на воздух во индексот – концентрација на PM2,5 од 36,4 микрограми, што заработува нула поени во таа поткатегорија – покажува колку даноците и можностите за престој можат да го подобрат рангирањето на дестинацијата“, вели Гелбахиани.
Мексико, популарен избор меѓу Американците кои размислуваат да живеат во странство, се најде на 61-во место. Првенствено поради ниската оценка за безбедност и слобода.
Најдобри места за деловни луѓе
За деловните луѓе, даноците и можноста за легален престој често се особено важни фактори. Гелбахиани препорачува прво да се разгледаат дестинациите што комбинираат поволни даночни политики со реални можности за добивање престој.
„Започнете со дестинациите со најповолни даночни режими што ви дозволуваат и да воспоставите престој таму: ОАЕ, Сингапур и Хонг Конг. Потоа, земете ги предвид Малта и Кипар ако сакате да се сместите во Европа“, вели таа.
Сингапур и Хонг Конг се издвојуваат особено по нивните високи оценки во категоријата даноци. Тие се рангирани на седмо и 16-то место, соодветно, во целокупниот ранг. Малта и Кипар се алтернативи за оние кои сакаат да се сместат во Европа.
Сепак, Гелбахиани нагласува дека рангирањето не го проценува секој аспект од водењето бизнис во странство.
„Изборот зависи и од видот на бизнисот. Индексот ги проценува даноците за поединците и можноста за добивање престој, а не условите за водење бизнис. Затоа, конечната одлука треба да се одреди според локацијата на вашите клиенти и начинот на кој добивате пари, во консултација со квалификуван професионалец“, вели таа.
