Франција се разбуди „мамурна“ во среда, а многумина сè уште со неверица гледаат на политичката бура предизвикана претходната вечер од десничарската националистичка лидерка Марин Ле Пен.
За неколку часа откако Апелациониот суд во Париз ја потврди нејзината пресуда за злоупотреба на јавни средства, таа не само што пркосно објави дека ќе се кандидира на претседателските избори во Франција следната година, туку веќе започна кампања на социјалните медиуми.
На нејзиниот онлајн постер пишува „Pour la France“ (За Франција), на кој се прикажани француската тробојка и насмеаната Ле Пен со раширени раце.
Pour la France, la Renaissance.
Rejoignez-nous et soutenez notre campagne présidentielle qui commence sur : https://t.co/bwWYcTvOSR pic.twitter.com/ZnNxAjvOA1
— Marine Le Pen (@MLP_officiel) July 7, 2026
„Исто како Кејт Винслет на Титаник“, промрмори еден француски новинар интервјуиран од Би-Би-Си. „Франција во моментов се чувствува како Титаник, барем политички!“
Но, кампањата на Ле Пен ветува токму спротивното. Нејзиниот поднаслов е „Ренесанса“, или преродбата.
Ле Пен отсекогаш тврдела дека е жена која слуша, жена од народот. Многумина во Франција (како и во многу европски земји) се разочарани од политиката и традиционалните политичари. Тие ги гледаат огромните нееднаквости во општеството и копнеат за промени.
Ле Пен среќно плива во овие поделени води. Често можете да ја слушнете како зборува за „народот“ наспроти „метрополитенската елита“ или за „патриотите“ – за кои вели дека ги претставува – кои политички се борат за Франција која ги става Французите на прво место, против оние што таа подбивно ги нарекува „глобалисти“, вклучувајќи го и нејзиниот политички противник, сегашниот француски претседател Емануел Макрон.
Името на нејзината политичка партија, патем, е Ренесанса. Тоа што зборот се појавува толку истакнато во новата онлајн кампања на Ле Пен тешко може да биде случајност. Тоа е провокација за човек кој, кога првпат беше избран за претседател пред речиси една деценија, вети дека ќе се погрижи ниту еден француски граѓанин никогаш повеќе да не почувствува потреба да гласа за она што тој го нарече политички екстремисти.
Тој јасно стави до знаење дека партијата Национален собир на Марин Ле Пен е во екстремистичкиот табор. Не е без извесна иронија што одлучувачкиот круг од француските претседателски избори следната година потенцијално би можел да биде дуел помеѓу Ле Пен и Жан-Лук Меланшон, претставникот на крајната левица во Франција.
Ле Пен двапати загуби од Макрон на претходните претседателски избори. Во Франција, тој е забранет со закон да се кандидира за трет мандат, додека таа никогаш не изгледала посилно во анкетите на јавното мислење.
Повторното оживување е соодветен термин кога станува збор за Ле Пен, бидејќи таа постојано е отпишувана како политичар чија кариера е завршена (како на пример по нејзиниот катастрофален телевизиски дуел со Макрон во пресрет на претседателските избори во 2017 година), само за секој пат да се враќа посилна, пишува Би-Би-Си.
Нејзините раширени раце на постер од кампањата на социјалните медиуми можеби треба да нè потсетат на феникс што се издига од пепелта.
Повеќето во Франција веруваа дека Апелациониот суд во вторник не само што ќе ја потврди пресудата за проневера на Ле Пен, туку и нејзината првична петгодишна забрана за кандидирање за јавни функции. Многумина го предвидоа крајот на нејзината политичка кариера.
Но, поради огромното политичко внимание насочено кон случајот, Апелациониот суд ја скрати забраната, оставајќи ѝ ја одлуката на Ле Пен. ѝ дозволи да се кандидира за претседател ако сака, под услов да носи електронска нараквица една година.
Но, Ле Пен возврати кратко потоа на француската телевизија.
„Се кандидирам за претседател“, објави таа со тон што потсетува на нејзината вообичаена нарација за борба против францускиот естаблишмент. Таа рече дека ќе ја оспори пресудата и казната во највисокиот суд во Франција и дека сè додека тој суд не одлучи за нејзиниот случај, таа нема да ја носи електронската нараквица. Таа инсистираше дека францускиот народ ќе одлучи кој е во право, а кој не е во право.
Нејзините критичари во Франција ги опишуваат нејзините потези како Трамповски. Тие сигурно претставуваат голем ризик.
Ле Пен и нејзиниот правен тим веројатно сметаат на типично бавното темпо на Касациониот суд. Доколку неговата одлука не се донесе до следната пролет, Ле Пен потенцијално би можела веќе да биде претседател, што би ѝ дало имунитет за целиот нејзин петгодишен мандат.
Но, судот би можел да го забрза процесот поради политичката важност на случајот. Ле Пен сепак би можела да заврши носејќи електронска нараквица, што би ги ограничило нејзините движења во клучните последни недели од претседателската кампања и би ги потсетило гласачите на нејзината пресуда.
Иако ова е малку веројатно да ги одврати нејзините лојални поддржувачи, традиционално конзервативните гласачи што таа толку многу сака да ги освои би можеле да бидат одбиени од сè што претставува овој случај.
„Таа е прогласена за виновна двапати за проневера на 4,1 милиони евра јавни пари украдени од француските даночни обврзници. Значи, таа е криминалец. Тоа е единствениот заклучок што може да се извлече од оваа судска пресуда“, изјави во вторникот Франсоа Рифин, лидер на левичарската партија „Дебоу!“.
„Затоа, логично е таа да не се кандидира за претседател“.
Кој ќе се кандидира и, што е уште поважно, кој ќе победи на француските претседателски избори е важно не само за земјата, туку и за остатокот од светот.
Франција е втора по големина економија во Европската Унија. Таа е нуклеарна сила и воена суперсила во Европа. Таа е политичка тешкаш во време кога Европа се чувствува загрозена од Русија и Кина и сè повеќе изолирана од својот поранешен најблизок сојузник, САД.
Ле Пен и нејзиниот 30-годишен штитеник Џордан Бардела, кој е нејзин прв избор за премиер ако стане претседател на Франција, се и евроскептици и воопшто не се за НАТО, воено финансирање на Украина или значително зголемување на воените трошоци што ги вети Макрон.
Ова предизвикува загриженост кај европските сојузници.
Обликот на идната политичка сцена во Франција има импликации далеку надвор од нејзините граници, а анкетите покажуваат дека, и покрај предизвиците што претстојат, Ле Пен има добри шанси да стане претседател. Сепак, нејзината победа не е загарантирана.
