Шпанскиот премиер ги обвини мрежите за шверц на луѓе откако околу 60.000 мигранти преминаа од Мароко во Сеута, шпанска енклава во Северна Африка. Најмалку 57 лица загинаа во бранот, според локалните медиуми, објави Би-Би-Си.
Педро Санчез го нарече инцидентот „кршење на територијалниот интегритет на Шпанија“. Италија одговори со привремено суспендирање на Шенгенскиот договор со Шпанија, објави Би-Би-Си.
Масовниот прилив на мигранти дојде откако Врховниот суд на Шпанија пресуди дека мигрантите запрени на море додека се обидувале да стигнат до Сеута или Мелиља, друга шпанска енклава, не можат веднаш да бидат вратени во Мароко.
До петокот вечерта, повеќе од 48.000 луѓе доброволно се вратија во Мароко, соопштија шпанските власти.
Еден човек изјави за Ројтерс дека се враќа, додавајќи:
„Ова воопшто не е добро и воопшто не е забавно. Луѓе умираат тука. Ве молам, ако сè уште не сте отишле, не доаѓајте. Не го правете тоа.“
Сеута, на северноафриканскиот брег, е одвоена од копнена Шпанија со Гибралтарскиот Проток. Долго време е една од главните точки низ кои мигрантите се обидуваат да влезат во Европа. Во текот на летните месеци, често има обиди за преминување во големи размери, често организирани преку социјалните медиуми.
Сеута и друга шпанска енклава, Мелиља, која Мароко ја тврди, долго време се извор на дипломатски тензии меѓу двете земји. Тие се единствените копнени граници на Европската Унија со Африка.
Локалните власти побараа помош од Мадрид по неодамнешниот пораст на обидите за преминување на границата, но во четврток избувнаа хаотични сцени бидејќи граничните контроли се чини дека се сериозно прекршени.
Кармен Гонзалез Бермудез, која беше во градот за да ги посети своите родители, изјави за Би-Би-Си дека претходниот ден бил „многу вознемирувачки“.
„Видов илјадници и илјадници луѓе во костими за капење, целосно мокри, како излегуваат од морето“, рече таа, додавајќи: „Знам дека повеќето од нив се добри луѓе кои само бараат подобра иднина за себе. Но, ние не можеме да им го дадеме тоа“.
„Никогаш не сум видел нешто слично“
Виктор Ортиз Сотомајор изјави за Би-Би-Си дека „никогаш не видел нешто слично“, опишувајќи го градот како „полн со мигранти, на секој плоштад и улица, претежно барајќи храна“.
„Само неколку продавници беа отворени, но полицијата на крајот ги советуваше да затворат поради огромниот прилив на луѓе“, рече тој.
„Моите пријатели, семејството и јас останавме дома. Не излегуваме затоа што се плашиме“.
Потсетувајќи се на претходниот голем бран мигранти во Сеута, Кармен Гонзалез Бермудез рече:
„Во 2021 година, видовме како реагираа полицијата и армијата. Вчера беа на улиците, но не направија ништо. Навистина е страшно, за почеток.“
Претседателот на Сеута, Хуан Хесус Вивас, изјави дека бројот на пристигнати мигранти е околу 70 проценти од вкупното население на градот, кое според најновите бројки има население од околу 83.600 жители. Шпанското Министерство за внатрешни работи му даде на Би-Би-Си малку пониска проценка од околу 50.000 пристигнувања од раните утрински часови во четврток.
Шпанија распореди вооружени сили за зајакнување на безбедноста во Сеута и Мелиља, каде што беа регистрирани меѓу 300 и 400 нелегални преминувања преку ноќ.
Зборувајќи за време на посетата на Сеута во петокот, Санчез рече дека мрежите за шверц намерно погрешно ја протолкувале неодамнешната одлука на Врховниот суд.
Претежно млади мажи
„Од нашите разговори со мароканските власти, заклучивме дека мафиите за шверц дале себично толкување на одлуката на Врховниот суд и дека тоа толкување брзо се проширило“, рече тој.
Тој додаде дека владата ќе разгледа понатамошно зајакнување на границата со Мароко и дека мароканските власти соработуваат во враќањето на оние кои нелегално влегле во Шпанија.
Повеќето од оние што влегле во Сеута биле млади мажи, но имало и жени, деца, па дури и бебиња. Службениците проценуваат дека меѓу оние што нелегално ја преминале границата во последните 24 часа имало околу 7.000 малолетници.
Мигрантите обично се обидуваат да влезат во Сеута пливајќи неколку километри од пооддалечените делови на брегот. Овој пат, се чини дека успеале да стигнат до граничната ограда без многу тешкотии. Некои на почетокот дури и одеа по карпите покрај бранобранот и го заобиколуваа неговиот раб, додека повеќето сепак мораа да пливаат околу него за да стигнат до плажите од другата страна.
Не е јасно каде биле мароканските граничари во тоа време или зошто групите мигранти не биле запрени или растерани.
Мароко, кое има висока стапка на невработеност, беше место на неколку протести на Генерацијата Z во изминатата година, барајќи подобри можности за младите луѓе и подобрени јавни услуги.
„Неконтролирана миграција“
Би-Би-Си ги анализираше податоците за миграцијата на ОН, кои покажаа дека 2.826 мигранти влегле во Сеута до 15 јули оваа година, додека уште 181 влегле преку Мелиља.
Бројот на мигранти што влегле на двете територии веќе беше висок во споредба со претходните години: 994 влезови беа регистрирани во 2025 година, 476 во 2024 година и 467 во 2023 година.
Десничарската премиерка на Италија, Џорџија Мелони, ги опиша сликите од Сеута како „шокантни“, велејќи на социјалните мрежи дека таквата „неконтролирана имиграција“ претставува безбедносна закана за Европа.
Подоцна во петокот, Италија го суспендираше Шенгенскиот договор со Шпанија за слободно движење. Бидејќи двете земји немаат заедничка копнена граница, одлуката практично се однесува само на воздушниот сообраќај, односно дополнителни проверки на патниците.
Шпанскиот министер за надворешни работи ги опиша ваквите изјави како „несоодветни“ за „партнер и пријател од кого очекуваме европска солидарност, а не партиска демагогија“. Истиот ден, тој го повика италијанскиот амбасадор во Мадрид на разговори.
Чешкиот премиер Андреј Бабиш, исто така, повика на привремено суспендирање на членството на Шпанија во Шенген зоната.
Санчез одговори на X:
„Солидарноста и емпатијата се прашање на избор. Почитувањето на европските договори и факти не е.“
„Слаби закони и лошо управување“
Претседателот на САД, Доналд Трамп, ја нарече ситуацијата во Сеута „катастрофа“ и ги обвини „слабите закони и лошото управување“.
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, рече дека сцените во Сеута се „неприфатливи“ и „мора веднаш да престанат“.
Финската министерка за внатрешни работи Мари Рантанен го поддржа Мелони, велејќи дека Шпанија не успеала да ја заштити својата граница, додека германскиот канцелар Фридрих Мерц го повика Мароко „веднаш да ги врати нелегалните мигранти“.
Шенген зоната е систем на отворени граници што вклучува 29 европски земји кои ги укинаа редовните проверки на нивните заеднички граници.
