Администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп наводно го охрабрува поранешниот унгарски премиер Виктор Орбан да се кандидира за генерален секретар на Обединетите нации. Според извештај на „Волстрит џурнал“, Вашингтон ја разгледува можноста Орбан да биде заеднички кандидат на САД, Русија и Кина, но засега нема конечна одлука за неговата кандидатура.
Според информациите објавени во американскиот весник, претставници на администрацијата на Трамп разговарале со Орбан за можноста да ја преземе највисоката функција во светската организација. Идејата наводно била отворена и во разговорите со руските и кинеските претставници, кои покажале подготвеност да ја разгледаат таквата опција. Сепак, Москва и Пекинг сè уште немаат официјално соопштено дека го поддржуваат Орбан.
Американски претставник проценил дека унгарскиот политичар би можел релативно лесно да обезбеди поддршка од осум членки на Советот за безбедност, а со дополнителна поддршка да стигне и до десет гласа. За препорака на кандидат за генерален секретар се потребни најмалку девет гласа од вкупно 15 членки, без вето од која било од петте постојани членки – САД, Русија, Кина, Велика Британија и Франција.
Токму ставовите на Лондон и Париз би можеле да бидат пресудни за евентуалната кандидатура на Орбан. Дури и ако добие поддршка од Вашингтон, Москва и Пекинг, противењето на која било од петте постојани членки би можело да го блокира неговиот избор.
Орбан со години водеше политика што често предизвикуваше судири со Европската Унија, особено во врска со миграцијата, владеењето на правото, независноста на медиумите и функционирањето на институциите. Истовремено, одржуваше блиски односи со Русија и развиваше соработка со Кина, што го прави специфичен кандидат во контекст на актуелните геополитички поделби.
Американската администрација, според извештаите, го гледа Орбан како политичар чии ставови се блиски до конзервативното движење на Трамп, особено во однос на миграцијата и критиките кон либералните институции. Американскиот претседател претходно јавно го поддржуваше Орбан, додека потпретседателот Џеј Ди Венс учествуваше и во неговата изборна кампања.
Можноста Орбан да се пресели во Њујорк и да ја преземе функцијата во ОН се отвора во период кога трката за наследник на актуелниот генерален секретар Антонио Гутереш е неизвесна. Мандатот на Гутереш завршува на 31 декември 2026 година, а досегашните неформални гласања во Советот за безбедност не доведоа до кандидат со доволна поддршка.
Меѓу кандидатите е и Ребека Гринспан од Костарика, која во досегашните неформални гласања доби значителна поддршка, но се соочи и со негативни гласови од постојани членки на Советот. Во трката неодамна влезе и дипломатката од Обединетите Арапски Емирати, Лана Нусеибех.
Изборот на новиот генерален секретар ќе се одвива во две фази: најпрво Советот за безбедност треба да препорача кандидат, а потоа Генералното собрание на ОН треба да го потврди изборот. Доколку Вашингтон навистина се обиде да обезбеди заедничка поддршка за Орбан од трите големи сили, неговата кандидатура би можела дополнително да ги засили геополитичките поделби околу идната улога и насоката на Обединетите нации.
