Саудиска Арабија откажа дел од испораките на сурова нафта за европските купувачи во септември, откако нападите врз клучниот нафтовод „Исток-Запад“ го принудија кралството да го прекине неговото работење.
Станува збор за важна извозна рута која ја пренесува нафтата до пристаништето Јанбу на Црвеното Море, овозможувајќи извоз без користење на Ормускиот Теснец.
Според трговски и бродски извори, Ријад ги информирал европските клиенти дека дел од товарите планирани за испорака во втората половина на септември ќе бидат откажани. Истовремено, товарењето на нафта во пристаништето Јанбу е прекинато. Колкав ќе биде вкупниот недостиг и колку долго ќе трае прекинот засега не е познато.
Нафтениот шок веднаш се почувствува на пазарите. Фјучерсите на „Брент“ се тргуваа околу 108 долари за барел, додека цената на физичките испораки на одредени сорти сурова нафта во Европа достигна околу 122 долари за барел. Тоа покажува дека купувачите се подготвени да платат значително повеќе за достапни количества во услови на нарушено снабдување.
Особено е погодена Полска, која значителен дел од суровината ја обезбедува преку саудискиот производител „Арамко“. Полската компанија „Орлен“ веќе бара алтернативни добавувачи и набавила одредени количества од Северното Море, а разгледува и дополнителни испораки од САД, Казахстан, Алжир и Гвајана. Засега, според достапните информации, нејзините рафинерии немаат прекин во снабдувањето.
Проблемот е што нафтоводот „Исток-Запад“ е една од клучните алтернативи за извоз на саудиска нафта кога транспортот преку Ормускиот Теснец е отежнат или прекинат. Според проценките, неговиот прекин може да загрози до околу 4 проценти од глобалното снабдување со нафта доколку не биде повторно ставен во функција навреме. Саудиска Арабија има залихи во пристаништата за ограничен период, но тие не можат долгорочно да го надоместат прекинот.
Нападот врз нафтоводот дополнително ја усложнува енергетската криза на Блискиот Исток. Истовремено, Хутите го зголемија притисокот врз бродскиот сообраќај во Црвеното Море и околу Баб ел Мандеб, додека Ормускиот Теснец и натаму е сериозно нарушен поради конфликтот во регионот. Така, се намалува бројот на сигурни рути преку кои нафтата може да стигне до светските пазари.
Саудиска Арабија засега нема објавено точен рок за целосно обновување на нафтоводот. Дел од проценките укажуваат дека поправките би можеле да траат со недели, што дополнително ја зголемува неизвесноста за европските рафинерии и за цените на нафтата.
Со комбинирањето на прекините во повеќе клучни енергетски коридори, пазарот се соочува со ризик од дополнителен притисок врз цените на нафтата, а последиците можат да се прелеат и врз транспортот, индустријата и цените на горивата и производите во земјите зависни од увоз.
